Cybersecurity
Zonder internet, geen leven. Dat is misschien een beetje stellig maar zonder internet gaat er wel veel mis. Belangrijk dus om een aantal spelregels in acht te nemen om er voor te zorgen dat je niet of minder snel slachtoffer wordt van kwaadwillenden. Deze 'gids' gaat nooit volledig zijn maar geeft een aantal tips waar je online je voordeel mee kan doen.
Wachtwoorden
Er is altijd een hoop gedoe over wachtwoorden en een hoop misverstanden. Zo is complexiteit veel minder belangrijk dan de lengte. Je kan dus beter een wachtwoordzin gebruiken (die je kan onthouden, of beter, gebruik een wachtwoordmanager) dan een kort wachtwoord met allerlei rare tekens. Voor een hacker is een teken een teken en of dat nou een 1 is of een # dat maakt niet uit.
Naast een wachtwoord, of beter dus, een wachtwoordzin is het inschakelen van twee factor authenticatie (2FA) een must. Je logt dan in met je gebruikersnaam en wachtwoordzin en een éénmalige code. Die code ontvang je bijv. via email, sms of met een zgn. authenticator app. Zet indien dat kan op een site die 2FA aan. Het kleine ongemak van een extra handeling weegt echt op tegen de nadelen van het niet gebruiken.
En... het is je ongetwijfeld al vaak vertelt, gebruik nooit op alle sites en voor je email dezelfde wachtwoorden. Als er bij een site een hack is kan er vervolgens op allerlei sites en je email worden ingebroken en dat wil je niet.
Phising, hacking en andere vormen van misbruik
Klik nooit zonder na te denken op linkjes. Controleer altijd eerst de URL (=het adres v/d website) die je denkt te gaan bezoeken. Dat kan in je mail op je gsm door de link of het knopje van de link even ingedrukt te houden. Als je email krijgt van een bedrijf of instelling moet die link naar ook direct naar verwijzen. Dus als je van Apple pay een bericht krijgt moet er dus in die link iets staan van "...apple.com" en niet "..applepay.betaal.it" ofzo.
Let daar goed op voor je een link aanklikt. Soms is het aanklikken al voldoende voor een kwaadwillende om informatie van je te krijgen.
Te mooi om waar te zijn?
Lijkt iets te mooi om waar te zijn? Geloof mij, dan is het dat ook in >90% van de gevallen. Een supercoole gadget voor een lage prijs tijdens de feestdagen, een vriendelijke ogende dame die haar eenzaamheid wil doorbreken door met jou een relatie aan te willen gaan, een financieel voordeel van ongekende rendementen? Vaak gecombineerd met tijdsdruk, reageer nu voor het te laat is, een tijdelijke aanbieding met soms zelfs een klok die aftelt. Alleen signalen dat er niet zelden iets aan de hand is. Check, dubbelcheck en controleer nog eens om te zien of het wel een echt aanbod is waar jij voordeel me kan behalen. Gebruik sites als Trustpilot om reviews te lezen van anderen of kijk op de site van de politie waar je een verkoper kan controleren: https://www.politie.nl/onderwerpen/check-de-verkoper.html
Vakantie
Rond de vakantietijd komen veel kwaadwillenden in actie die het gemunt hebben op je (vakantie)geld. Als je een leuke aanbieding krijgt over een vakantiehuisje ofzo, neem contact op met de camping of hotel. Dat ene belletje (of mailtje) kan je zo veel ellende besparen. Laat je niet onder (tijds)druk zetten, tel tot 10 voor je ergens op in gaat.
Dating
In de dating/sex wereld speelt naast eerder genoemde factoren ook nog schaamte en dergelijke mee. Die leuk ogende jonge dame (of heer) die jou ineens uitgekozen heeft... dat gebeurd niet zo maar. Niet zelden zijn foto's van een aantrekkelijk profiel gestolen van een instagram of ander account die vaak van niets weten.
Controleer (profiel)foto's door ze in de Google zoekmachine heen te halen. Ga naar google.com en klik op 'Zoek op afbeelding' icoontje (een vierkantje met een stip er in). Komt de afbeelding voor op meerdere sites dan heb je zo goed als zeker met een fake profiel te maken en zit er ergens in de wereld iemand te azen op je geld. Uiteraard wordt eerst je vertrouwen gewonnen om dan met vragen te komen of je wat geld wilt overmaken voor een zieke oma, een autoreparatie ofzo. Trap je daar in dan volgen meer verzoeken en worden de bedragen vaak steeds hoger.
Whatsapp en andere chatapps
Op Whatsapp maar ook in andere chatapps komt het regelmatig voor dat je ineens een appje krijgt van een "bekende" die een nieuw nummer heeft en dat kan iemand zijn die je als een familielid voor doet. Uiteraard wordt ook hier vanwege een aannemelijke reden geld gevraagd. Ga ook hier nooit op in maar bel de persoon terug en controleer het verhaal. Het feit dat deze vorm van oplichting hardnekkig is geeft wel aan dat kwaadwillenden er nog steeds succes mee hebben en mensen veel geld afhandig weten te maken.
De bank of politie belt: babbeltrucs
Wees extra alert als iemand je belt en zegt van je bank te zijn. Bij welke bank je zit kan gemakkelijk achterhaald worden. Denk maar aan de Odido hack waarbij van miljoenen mensen oa. de bankgegevens op straat zijn komen te liggen. Hang op en bel je bank terug en controleer of het inderdaad de bank was die je belde. Sommige banken hebben een extra verificatie ingebouwd in hun bank app. Dat geeft je ook extra zekerheid als iemand je belt en zich uitgeeft van je bank te zijn.
Pas op met telefoontjes als 't gaat om je geld of kostbaarheden veilig op te slaan. Dat gebeurd in de praktijk nooit door iemand die langskomt en je pinpas, pincode en sieraden meeneemt. Het zijn zeker niet alleen ouderen die in deze babbeltruc trappen dus wees alert. Bij twijfel, hang op en bel de politie.
Als iemand zich voordoet als politie mag je 112 bellen! Doe dat ook.